Wat is poka-yoke? Foutvrij werken uitgelegd
Poka-yoke is foutvrij maken: een proces zo ontwerpen dat fouten onmogelijk zijn of direct opvallen. Bekijk voorbeelden uit de praktijk en digitaal.
Definitie
Poka-yoke is het lean-principe van foutvrij maken: een onderdeel, gereedschap of proces zo ontwerpen dat een fout niet kan gebeuren of direct wordt gezien. Voorbeelden zijn stekkers die maar op één manier passen en sensoren die een pers stoppen. Actarion voegt digitale poka-yoke toe: verplichte controles in de werkinstructie.
Waarom is dit belangrijk op de werkvloer?
- Dezelfde fout komt na elke hertraining terug.
- Fouten worden pas bij de eindcontrole gevonden, niet bij de bron.
Wat is poka-yoke?
Poka-yoke is Japans voor 'fouten voorkomen'. Het is elk mechanisme dat een fout voorkomt of zichtbaar maakt op het moment dat hij ontstaat.
Fysieke poka-yoke gebruikt vorm, mallen of sensoren. Procedurele poka-yoke gebruikt een vaste volgorde en controles. Beide halen de afhankelijkheid van geheugen en aandacht weg.
Kernonderdelen
- 1Voorkomen: de fout kan niet ontstaan.
- 2Detecteren: de fout valt direct op.
- 3Reageren: het proces stopt of vraagt om correctie.
Voorbeeld van de werkvloer
Een stekker past maar op één manier in de aansluiting, dus verkeerd aansluiten kan niet. In een digitale instructie blijft de volgende stap dicht tot het aanhaalmoment is ingevoerd.
Hoe helpt Actarion?
- Actarion bouwt controles, verplichte invoer en fotobevestiging in elke kritieke stap.
- Digitale stap-voor-stap werkinstructies, met AI gemaakt uit je SOP's.
- AR-begeleiding op tablet en AR-bril, met een audit trail per uitvoering.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Het begrip wordt verbonden aan Shigeo Shingo en het Toyota Production System.
Ja. Een vaste volgorde en invoercontroles in digitale instructies werken als procedurele poka-yoke.
Het maakt inspectie minder nodig, maar kritieke controles blijven meestal.
